| تبليغات | X |
 |
 |
|
| اجرای ارگونومی در صنعت پتروشیمی |
|
با سلام خدمت همه دوستان وبا عرض معذرت از اینکه دیر آپ دیت کردم. چندی پیش اولین همایش HSE در دانشگاه شریف بر گذار گردید و از طرف کمیته ارگونومی پتروشیمی اراک هم مقاله ای ارائه گردید که عینا آن مقاله را در ادامه می آورم: ارگونومي در مجتمع پتروشيمي اراک محسن شريف روحاني شرکت پتروشيمي اراک - اراک *محمد گنجي پور GANJI_MO@ARPC-IR.NET شرکت پتروشيمي اراک - اراک چکيده يکي از موارد مهم مطرح در مديريت ايمني ، سلامت و محيط زيست که بايد نگرش سيستمي به آن داشت ، ارگونومي ميباشد که با توجه به نيازهاي مربوطه ، اجراي ارگونومي در شرکت پتروشيمي اراک مد نظر قرار گرفت. اين مقاله به منظور ارائه روشي تجربي جهت به کارگيري ارگونومي در صنعت پتروشيمي و انتقال تجارب کسب شده ، تهيه شده است. کلمات کليدي: ارگونومي- پتروشيمي مقدمه ارگونومي رابطه ميان انسان و محيط زندگيش را مورد مطالعه قرار مي دهد ، به نحوي که از حداکثر توانمنديهاي انسان استفاده شده و نيازمنديهاي شغلي از توانائيهاي فرد تجاوز نکند. پس بايد بين فرد و شرح وظايف وي ، توانائيها و نيازمنديهاي شغلي وي تناسب لازم وجود داشته باشد . بسياري از کشورهاي در حال توسعه صنعتي انتقال تکنولوژي را به عنوان سريعترين راه پيشرفت مي دانند ولي تجربه نشان داده که اين روش مشکلات فراواني را به اين جوامع تحميل نموده است. اگر به مقوله ارگونومي در هنگام انتقال تکنولوژي در جوامع در حال توسعه توجهي نشود ، فقر بهداشتي دامن زده خواهد شد و بر ميزان سوانح و حوادث مي افزايد همچنين انگيزه نيروهاي کاري را کاهش داده و فشارهاي رواني و بيماريهاي شغلي را افزايش مي دهد در نتيجه ميزان بهره وري به شدت افت مي نمايد و در مسير پيشرفت و توسعه يافتگي موانع فراواني سد راه خواهد شد. روش تحقيق : الف- تعريف پروژه ارگونومي پس از استقرار سيستم مديريت ايمني و بهداشت شغلي و تعهد اين سازمان به حفظ و صيانت از نيروي انساني و الزامات موجود در اين سيستم مديريتي ،که مطابق بند 4-4-6 OHSAS 18001 تاکيد بر ايجاد و برقراري روشهاي اجرايي براي طراحي محيط کاري ، فرايندها ، تاسيسات ، ماشين آلات ، روشهاي اجرايي عملياتي و تشکيلات کاري از جمله مطابقت آنها با قابليت هاي انساني به منظور حذف يا کاهش ريسک هاي ايمني و بهداشت شغلي در منشاء آن دارد ، نياز به فعاليت در اين خصوص احساس شد و پس از تائيد مديريت ، فرايند شکل گيري کميته و پيگيري فعاليتهاي مربوطه با انتخاب مسئول پروژه ارگونومي ادامه يافت . برنامه در نظر گرفته شده براي ادامه پس از نهايي شدن در شکل( 1 ) آمده است . استفاده از نتايج حوادث وتجزيه و تحليل آن ، از جمله مواردي بود که به عنوان يک راهنما براي فعاليتهاي بعدي مورد استفاده قرار گرفت . ب- استخراج نيازهاي آموزشي از جمله اصول موفقيت در هر فعاليتي ميزان آگاهي در آن خصوص مي باشد ، لذا به عنوان بستر و مقدمات انجام پروژه استخراج نيازهاي آموزشي مدنظر قرار گرفت . ابتدا سرفصلهاي کاربردي ، طراحي و سپس طي يکدوره کلاس ارگونومي به کليه پرسنل مجتمع آموزش داده شد . از حضور اساتيد مختلفي نيز در سمينارها استفاده شد . پس از تشکيل کميته ارگونومي و استفاده از همکاري يکي از اساتيد مجرب و متخصص در اين خصوص دوره هاي متنوعي نيز براي اعضاء کميته در نظر گرفته شد که از آن جمله مي توان به دوره هاي زير اشاره نمود: 1- آشنايي با مفاهيم اوليه ارگونومي 2- توانايي انجام کار فيزيکي[1] P.W.C و روشهاي اندازه گيري آن 3- ناراحتي هاي اسکلتي – عضلاني2 MSD 4- آشنايي با روشهاي3 OWAS 5- آشنايي با چک ليست ILO6 و پرسشنامه عمومي نورديک. 6- آنتروپومتري 7- آشنايي با حمل و نقل دستي بار4 MMH 8- آشنايي با روش کارگاهي آينده FW5 9- آشنايي با آمار و نرم افزارهاي مرتبط
شکل 1- برنامه اجرائي پروژه ارگونومي [1] . Physical Work Capacity . 2. Muscular Skeletal Disorders. 3. Ovako Working Posture Analyzing Ssystem. 4. Manual Material Handeling 5. Future Workshop 6.International Labor Organization.
ج- تشکيل کميته ارگونومي به دنبال تشکيل کميته ارگونومي، آموزشهاي لازم نيز توسط متخصص مربوطه آغاز گرديد و همزمان اجراي برنامه هايي به صورت پايلوت در سطح مجتمع شروع گرديد. از جمله اين برنامه ها بررسي سيستم نوبتکاري مجتمع Shift work، بررسي توانايي انجام کار فيزيکي (PWC) ، بررسي بيماريهاي اسکلتي عضلاني (MSDs)، بررسي ايستگاههاي کار و آنتروپومتري (Anthropometry) و بررسي عوامل محيطي بود که با بررسي هاي ابتدائي مقرر گرديد از بين نفرات کميته ارگونومي، تيم هاي فرعي تشکيل و موارد مرتبط را پيگيري نمايند . تيم ها شامل : 1- تيم رفاه و سلامت و بررسي استرسهاي شغلي کارکنان 2- تيم آموزش و تعيين نيازهاي آموزشي مرتبط 3- تيم بررسي مشکلات نوبتکاري 4- تيم بررسي توانايي هاي انجام کار فيزيکي پرسنل 5- تيم بررسي بيماريهاي اسکلتي – عضلاني 6- تيم بررسي عوامل محيطي و 7- تيم بررسي ايستگاههاي کار و آنتروپومتري بود. با توجه به اين نکته مهم که عمده مشکلات ارگونوميکي در داخل واحدها و قسمتها نهفته است و پرسنل درگير از آن بيشتر اطلاع خواهند داشت و بنابراين آنها بهترين راه حلها را نيز ارائه مي دهند اقدام به تشکيل گروههاي کاري (Action Group) براي هر قسمت شد و مراحل زير پيگيري گرديد: 1- انتخاب گروههاي کاري: با هدف ايجاد فضاي مشارکتي در اجراي پروژه ارگونومي و همچنين بدست آوردن نتايجي کاربردي، گروههاي کاري (Action Group) براي هر قسمت تشکيل گرديد که ملاک انتخاب ، تخصص هاي مورد نياز و علاقه پرسنل بود، تعداد نفرات گروههاي کاري بين سه تا ده نفر است که مسئوليت آن با يکي از اعضاء کميته ارگونومي مي باشد . 2- آموزش گروههاي کاري توسط کميته ارگونومي : پس از انتخاب گروههاي کاري و با توجه به نيازهاي آموزشي ، آموزش بوسيله کميته ارگونومي و مسئولين گروههاي کاري به صورت آبشاري انجام گرفت. 3- تهيه چک ليست : با توجه به اينکه هدف پروژه ارگونومي استخراج مشکلات ارگونوميک مي باشد و مي بايست از ابزار و ملاکي مناسب که به صورت يکنواخت باشد بهره جست لذا چک ليستهائي براساس منابع استاندارد ، بوسيله کميته ارگونومي و گروهاي کاري، طراحي و انتخاب گرديد از منابع مورد استفاده در تهيه چک ليستها اصول بازبيني ارگونومي (تهيه شده توسط ILO و انجمن بين المللي ارگونومي) ، Ergonomic Work Place Analysis ، چک ليست ارگونومي ILO و تجارب پرسنل را مي توان نام برد. 4- تکميل چک ليست ها : پس از تهيه چک ليستهاي مورد نياز و تاييد آن بوسيله مشاور پروژه که براي هر قسمت جداگانه تکميل گرديد ، چک ليستها بوسيله گروههاي کاري طي بررسي که ازواحد انجام گرفت تکميل گرديد در اين خصوص لازم بذکر است ضمن آموزش چک ليست ها و نکات ارگونوميک آن ، از طريق مصاحبه و بحث و گفتگو تکميل شدند. 5- استخراج مشکلات و ارائه برنامه توسط گروههاي کاري: براساس چک ليستهاي تکميل شده، مشکلات ارگونوميک واحدها استخراج شده وجهت حذف آنان برنامه هاي اجرايي بر اساس اولويت بندي مشکلات ، مراحل اجرائي و منابع مورد نياز صورت 6- تاييد مشکلات و برنامه ها و اجراي آن :مشکلات و برنامه هاي ارگونوميک تهيه شده در اين مرحله به تاييد رئيس واحد يا قسمت مربوطه و کميته ارگونومي رسانيده مي شود و سپس جهت اجرا و پيگيري به گروه کاري عودت داده مي شود. 7- ارزيابي ثمربخشي برنامه هاي اجرا شده: پس از اجراي برنامه ها، ثمربخشي آنها مورد ارزيابي قرار مي گيرند. تعداد نفرات کميته پروژه ارگونومي مجتمع 15 نفر و تعداد نفرات گروههاي کاري در سطح مجتمع 70 نفر مي باشد که پس از طي دوره هاي آموزشي لازم موارد مرتبط را پيگيري نمودند. در پايان مرحله اول پروژه ارگونومي در مجموع 150 مشکل ارگونومي در سطح مجتمع استخراج گرديد که تعدادي ازآنان رفع و تعدادي هم در حال پيگيري است . مراحل تکميلي اين پروژه شامل بررسي شيوع بيماريهاي اسکلتي عضلاني، مطالعه وضعيت، وسائل حفاظت فردي، بررسي و مديريت استرسهاي شغلي و استمرار مداخله ارگونومي مي باشد، که با توجه به اولويت هاي تعيين شده بررسي و تعيين شيوع بيماريهاي اسکلتي عضلاني در دستور کار قرار گرفت. د- تعيين شيوع بيماريهاي اسكلتي-عضلاني آسيبهاي اسکلتي عضلاني ناشي از استرسهاي فيزيکي يا مکانيکي اهميت زيادي در ارگونومي دارند. و با توجه به ويژگي انباشتگي که با گذشت زمان پيشرفت كرده و آثار خود را در دراز مدت آشكار مي سازند بنابراين از نظر اقتصادي بسيار هزينه زا خواهند بود بطوري كه از نظر بروز، ايجاد هزينه و درد و رنجي كه گريبانگير فرد مي شود رتبة نخست را دارند كه از ميان آنها كمر دردها در جايگاه اول قرار دارند و تا زماني كه گامهاي پويشگرانه براي ارزيابي و درمان مشكل برداشته نشود، اثرات پوسچرهاي نامناسب و بد تداوم خواهند داشت . بنابراين تشخيص زودرس الگوهاي اختلالات و علائم اسكلتي- عضلاني مربوط به كار و فاكتورهاي خطر آنها در محيط كار ضروري است .از روشهاي كاربردي آناليز و كنترل پوسچرهاي نامناسب ، روشهاي OWAS و RULA و استفاده از روشهايي که بر اساس Body MaP و چك ليست مي باشند را مي توان نام برديكي از روشهاي ارزيابي بيماريهاي اسكلتي – عضلاني در محيطهاي كاري استفاده از پرسشنامه استاندارد نورديك مي باشد . به كمك اين پرسشنامه مي توان شيوع بيمارهاي اسكلتي عضلاني و تا حدي شدت آنها را در يك صنعت شناسايي نمود از جمله نتايج اين پروژه رضايت کارکنان،کاهش خطاهاي انساني، کاهش حوادث، کاهش هزينه هاي درماني و کاهش زمانهاي تلف شده ميباشد که با توجه به اهداف سيستم مديريتي ايمني، سلامت و محيط زيست ارگونومي راهکاري عملي در اين زمينه ميباشد که باعث انجام کاراتر عمليات توليد و بهبو د کيفيت ميگردد.همانگونه که مي دانيم فلسفه مداخله ارگونومي در صنعت بر پايه اين اصل بنا شده که بهبود شرايط محيط کار، منجر به رضايت شغلي کارکنان هم به لحاظ شرايط فيزيکي و هم شرايط روحي و رواني مي شود و در نتيجه انجام بهينه مسئوليتها و صرفه جويي در هزينه هاي جاري ، بهبود بهره وري و افزايش کيفيت محصول مي گردد . در روند اجراي اين پروژه تجربه شد که براي اجراي موفق پروژه ارگونومي در صنعت عوامل موثري وجود دارند که بدون آنها انجام اينگونه مطالعات عملاً غيرممکن خواهد بود از آن جمله به موارد زير اشاره مي گردد : - حمايت مديريت ارشد از پروژه ارگونومي و اعلام آن در تمام سطوح مديريتي در صنعت. - مشارکت تمام افراد و گروههاي درگير در کليه مراحل مداخله ارگونومي از آغاز پروژه تا اتمام آن. - کار گروهي متشکل از متخصصين مختلف با توجه به ابعاد گوناگون ارگونومي. - استفاده بهينه از کليه منابع و امکانات موجود. - در اولويت قرار دادن راهکارهاي کم هزينه در بهبود شرايط کار. - ايجاد يک فرايند مستمر مداخله ارگونومي در صنعت. - توجه به نقش متخصص ارگونومي به عنوان تسهيل کننده و مشاور علمي. - ايجاد فرهنگ ارگونومي در صنعت و آگاه سازي تمامي کارکنان و کارگران از اهداف پروژه براي اجراي هرچه بهتر و موثرتر پروژه ارگونومي ، از تجارب اساتيد و مشاوره آنها استفاده شد و پروژه به دو فاز مطالعاتي و اجرايي تقسيم شد. تشکر و قدر داني با تشکر از مديريت محترم شرکت پتروشيمي اراک ، رياست محترم تضمين کيفيت ، کميته ارگونومي مجتمع ،گروههاي کاري ، جناب آقاي دکتر پيوندي و جناب آقاي دکتر چوبينه که در اين پروژه همکاري صميمانه داشتند. |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
+ نوشته شده در
بیست و سوم اسفند 1384ساعت 10:6 توسط محمد گنجی پور,کارمند واحد تضمین کیفیت |
|
|
صفحه نخست پست الکترونیک آرشیو عناوین مطالب وبلاگ |
| درباره وبلاگ |
محمد گنجی پور ,کارمند واحد تضمین کیفیت شرکت پتروشیمی اراک هستم.بنا به موقعیت کاری با مقوله هایی مانند ارگونومی آشنا شدم و سپس در این مورد با گروه ارگونومی که پروژه ای در پتروشیمی اراک انجام دادند همکاری نمودم ,لذا در این وبلاگ بنا دارم تجارب مربوطه را ارائه دهم.همچنین به صورت موردی نیز موارد مرتبط با ارگونومی و ایمنی رانیز مد نظر خواهم داشت.
|
| پیوندهای روزانه |
|
پایگاه اطلاع رسانی پرستار و پرستاری پایگاه اطلاع رسانی پرستار و پرستاری بهداشت ،ایمنی و محیط زیستH.S.E آقا رضا آرشیو پیوندهای روزانه |
|
RSS
|