معمولا وقتی صحبت از حوادث  و اتفاقات میشود  ذهن ها سراغ حوادثی مانند انفجارات اشتعالهای بزرگ و.. میرویم ولی ما بنا داریم بیشتر روی حوادث  جاری و خیلی ساده تمرکز کنیم.

مثلا به علت رعایت نکردن ضبط  وربط  و عدم رعایت چیدمان مناسب و موارد مشابه بعضی حوادث اتفاق میافتد

قبل از اینکه به مباحث مربوط به ارگونومی بپردازم بهتر است به بعضی از حوادث جاری در صنعت اشاره شود. عملا نمی توان بین  مقوله ارگونومی  و ایمنی بدون توجه به دیگری  صحبت کرد.

همانگونه که میدانید علت نقص های موجود در یک سازمان به دو دسته تقسیم میشود نقصهای: آشکار وپنهان ،که نقصهای آشکار معمولا بوسیله کارکنان عملیاتی مانند اپراتورهاو... ایجاد میشود و نقصهای پنهان به علت عملکرد نادرست و تصمیم گیریهای برنامه ریزان و طراحان و مدیران  اتفاق میافتد.و معمولا ابتدا نقصهای پنهان در سیستم ایجاد میشود وبعد نقصهای آشکار ایجاد میشود.

 عوامل اصلی و موثر در بروز انواع حوادث به عبارت زیر میباشد:

اعمال ناایمن

شرایط ناایمن  

در شرکتهای بزرگی همچون شرکت پتروشیمی اراک که تنوع محصول و مواد بسیار است از طرفی تجهیزات و تنوع فعالیت  نیز زیاد است مسلما پتانسیل های خطر بسیاری وجود دارد.

در صنایعی همچون این شرکت یکسری حوادث شبیه بقیه صنایع و کارگاه ها میباشد.ولی بعضی از حوادث خاص اینگونه صنایع هستند،که تنها راه آن پیشگیری از وقوع آن است ،چرا که در صورت بروز اتفاق کنترل کردن آن بسیار مشکل و پر هزینه و حتی نا ممکن است.

نمونه های اتفاقات ناگوار در صنایع نفتی بسیار است به گونه ای که در تاریخ ماندگار شده اند.

مانند حادثه درکارخانه یونیون کاربایددر  بوپال هند در سال 1984 بر اثر نشت ایزو سیانات که در حدود  4000 نفر کشته و حدود 20000 مجروح به جا گذاشت.

حال از منظر هزینه نیزاگر به حوادث بنگریم جای آن دارد که نسبت به رفتار سیستمی وعملکرد خود وسازمانمان نگاه نو بیاندازیم .

هر چند در کشور آمار دقیقی از حوادث وجود ندارد ولی طبق آمار موجود وحوادث گزارش شده نشان ميدهدكه بويژه درسالهاي اخيرحوادث شغلي يكي ازمسائل گريبانگير سيستمهاي بهداشتي ؛اقتصادي واجتماعي كشوربوده است بررسي روندهزينه هاي پرداختي سازمان تامین تامین اجتماعی حكايت ازسيرصعودي هزينه هاي داشته بطوريكه نسبت هزينه هاي پرداختي درسال 1376 تقريبا 11برابر سال 1369؛ مي باشد بادرنظرگرفتن اين موضوع كه هزينه هاي فوق تنها بخش ازهزينه هاي مستقيم حوادث بوده ودراين محاسبات بخش ديگري ازهزينه هاي مستقيم نظيرآسيب ديدن تجهيزات ؛مواد؛وقفه درخط توليدوغيره وهمچنين هزينه هاي غيرمستقيم حوادث منجمله اتلاف وقت افراد مصدوم ؛همكاران ؛مسئولين محيط كاروسازمانهاي مسئول دربررسي ونظارت برحوادث وغيره (كه ميزان آن تقريبا 4برابرهزينه هاي مستقيم تخمين زده ميشود)اعمال نشده؛وخامت امربيشترروشن ميشود..(همان مثال کوه یخ معروف).

ريشه:) (ERGONOMY

 همانطور که می دانید اصطلاح ارگونومي از دو واژه‌ي يوناني ERGOS به معني كار و NOMOSبه معني قانون برگرفته شده است و معني لغوي آن، قوانين و مقررات كار است. اين اصطلاح نخستين بار به وسيله‌ي پژوهشگري لهستاني در سال 1857 ميلادي معرفي و مطرح شد.

اسامی متنوعی برای  ارگونومی  وجود دارد به عنوان مثال :

عوامل انسانی= مهندسی انسانی = ارگونومی= روانشناسی مهندسی

مروری بر تاریخچه ارگونومی

در اواخر قرن نوزدهم  واوائل بیستم گیلبرتها)فرانک ولیلیان( عملکرد ماهرانه وخستگی و طراحی ایستگاه کار وتجهیزات برای معلولان را بررسی کردند.

تحلیل نحوه جراحی در بیمارستانها وراهکار ارائه شده به روش امروزی.

در طی جنگ جهانی دوم مشخص شد که بایستی تجهیزات را با انسانها تطبیق دهند.

ارگونومي اولين بار در طي جنگ جهاني دوم زماني كه تكنولوژي به كار رفته در هواپيماهاي نظامي از توانائيهاي انساني پيشي گرفت، اهميت زيادي يافت. با متناسب نمودن interface و كنترلها با ويژگيها و توانمنديهاي خلبان و خدمه‌ پرواز حوادث هوايي كاهش چشمگيري يافت. امروزه از اصول ارگونومي براي طراحي وسايل و تجهيزات مورد استفاده در محيط كار و اوقات فراغت استفاده فراواني مي‌شود.